Homepage

De sector transport en logistiek kent hoge arbeidsrisico's. In deze publicatie leest u wat de belangrijkste risico's in uw sector zijn en waar u de tools en middelen kunt vinden om die te beperken.

Weg

Voornaamste risico's:
Agressie en geweld
Werkstress
Vallen

Spoor

Voornaamste risico:
Agressie en geweld

Dit is een maatschappelijk probleem, waar alle bedrijven en overheidsorganisaties met publieke taken mee te maken hebben.

Water

Voornaamste risico's:
Fysieke belasting
Vallen
Aanrijden
Gevaarlijke stoffen: gegaste containers

Lucht

Belangrijkste risico:
Zware bagage

Hoe toezicht kan leiden tot innovatie, en innovatie tot duurzame inzetbaarheid.

Intern transport

Voornaamste risico's:


Werkstress
Fysieke belasting
Gevaarlijke stoffen (dme)
Vallen
Aanrijden

Koerier, expresse, post

Voornaamste risico's:


Werkstress
Fysieke belasting

Arbeidsrisico's

Hier vindt u een overzicht van de analyse van de voornaamste arbeidsrisico's in de subsectoren van transport en logistiek.

Veilige haventerreinen

Op haventerreinen komen aanrijdingen veel voor. Een juiste en veilige inrichting van het terrein helpt ongelukken te voorkomen.

Sluiten

Klik op een icoon om te delen met anderen

Veilig, gezond en eerlijk werk in transport en logistiek

Ziek door het werk? Dat kunt u voorkomen

De sector transport en logistiek kent hoge arbeidsrisico’s. Oftewel: wie goederen of personen vervoert, heeft een hoge kans bij het werken gewond te raken of ziek te worden. Aangereden worden of van een hoogte vallen, stress door agressie en geweld of te hoge werkdruk zijn enkele veelvoorkomende arbeidsrisico’s.

Het is aan u als werkgever om te weten welke risico’s uw werknemers lopen, en die met maatregelen te beperken. Zo zorgt u samen met uw werknemers voor gezond, veilig en eerlijk werk. Kennis, expertise en instrumenten van werknemersorganisaties, werkgeversorganisaties, kenniscentra en overheidsinstanties in de sector helpen u daarbij.

In deze publicatie leest u wat belangrijkste risico’s in uw sector zijn en waar u de tools en middelen kunt vinden om die te beperken.

“Innovatie komt van binnen uit”Veilig werken bij Neovia Logistics in Breda

Hoe zou de schuur van deze werknemers thuis eruitzien? Dat is de vraag die opkomt als je rondloopt in het magazijn van Neovia Logistics in Breda, dat voornamelijk werkt voor autofabrikant General Motors (Chevrolet en Opel). Zo ordelijk, zo overzichtelijk, de karretjes rijden langs gekleurde lijnen, spiegels hangen op hoeken – alles heeft een vaste plek.

Een ander filiaal van Neovia Logistics was al eens gekozen tot veiligste magazijn van Nederland. Het één of een ander filiaal maakt weinig verschil, want de ‘cultuur’ van veilig werken zit in het hele bedrijf, zegt general supervisor Geert Schwering.

Wat is dat, die cultuur? Komt het doordat Neovia een Amerikaans bedrijf is? Als er twee, drie ongevallen plaatsvinden, komt inderdaad een veiligheidsadviseur van het ‘corporate level’ op bezoek, zegt plant-manager Bert Geuens. Toch is dat maar bijzaak.

‘Veiligheid’, safety first, is van belang in alle aspecten en in alle lagen van het bedrijf. Het is een combinatie van alle mogelijke maatregelen. Dus: het is én de tweemaandelijkse campagnes én training van nieuwe medewerkers én posters door het hele gebouw én het bijhouden van ongevalvrije dagen én grondig onderzoeken van een ongeluk – als dat onverhoopt gebeurt. Vorig jaar was dat er één.

Bij Neovia houden ze zich niet aan de regels; ze doen méér. Zo hoeft een chauffeur van een elektrische orderverzamelaar volgens Nederlandse regelgeving geen rijbewijs te hebben. Hier is het verplicht.

‘We hebben er jaren over gedaan om hier te komen’, zegt Schwering. Zeer effectief is wat hem betreft het betrekken van de 125 medewerkers zelf. ‘Innovatie komt van binnenuit.’ Het beste plan van de maand levert bovendien 50 euro op.

Veilig en gezond werk? Inspecteer zelf uw bedrijf

Zorgen voor gezond en veilig werken is een proces, dat altijd doorgaat. Veranderen de omstandigheden en risico’s in uw bedrijf? Dan past u waar nodig de maatregelen en het beleid aan. De zelfinspectietools van de Inspectie SZW helpen u bij dit proces.

Met de zelfinspectie Arbo op orde! checkt u snel of u alle zaken op het gebied van arbeidsomstandigheden goed geregeld heeft. Met de zelfinspectie Transport en Logistiek beoordeelt u of de mensen in uw bedrijf veilig en gezond werken.

ga naar de zelfinspectie.nl

Werkgevers en werknemers zorgen samen voor gezond, veilig en eerlijk werk. De Inspectie SZW ziet er op toe dat bedrijven de risico’s in de sector Transport en Logistiek kennen en maatregelen nemen om die risico’s te beheersen.

Ga naar www.inspectieszw.nl

Psychische belasting door agressie en geweld

Psychische belasting kan leiden tot psychische en fysieke klachten en tot langdurig verzuim. De belangrijkste oorzaken van psychische belasting zijn agressie en geweld en (te hoge) werkdruk. In de trendrapportages van Gezond Transport zeggen werknemers in het wegvervoer regelmatig te maken te krijgen met agressie en geweld. Hieronder vallen schelden, grove gebaren maken en pesten, maar ook met fysiek geweld iemand overvallen. Werkgevers geven in diezelfde rapportages aan agressie en geweld nauwelijks als een arbeidsrisico te zien.

Dat kan onder andere komen doordat veel medewerkers die te maken krijgen met ongewenst gedrag, agressie of geweld, dat niet melden aan hun leidinggevende. Uit inspecties van de Inspectie SZW blijkt dat veel werkgevers nog niet goed in kaart hebben gebracht of en in welke mate hun medewerkers bloot staan aan agressie en geweld. En ook geen maatregelen nemen om dat risico te beperken. Verschillende partners – verenigd in het Sectorinstituut Transport en Logistiek – zetten zich in om werkgevers en werknemers voor te lichten. Hoe onderzoekt u of uw medewerkers te maken krijgen met agressie en geweld? Wat kunt u doen om dat te voorkomen? En: hoe kan een werknemer het beste reageren als die te maken krijgt met agressief gedrag?

“Stress op de weg komt van buiten”

‘Stress om een wagen te besturen, heeft een chauffeur niet. Autorijden is zijn hobby. De stress op de weg, die komt van buiten.’ Al 45 jaar is Willem van Aalst (65) chauffeur van allerlei soorten vrachtwagens. In binnen- en buitenland heeft hij zo’n 7 miljoen kilometer bij elkaar gereden. ‘Kilometers in de luxe wagen niet meegerekend.’

Hij weet, kortom, wat er gebeurt op de weg – en hoe de situatie is veranderd. ‘De vrijheid van vroeger is weg; een werkgever weet via computer en mobiele telefoon waar je bent, of je hebt gelost of dat je nog aan het laden bent.’

De ervaren van Aalst laat zich niet snel van de wijs brengen onderweg. ‘Ik hoor via het bakkie collega’s zaniken over files.’ Agressieve weggebruikers, ‘met de middelvinger’, het irriteert hem soms, maar hij reageert er niet op. ‘Je moet het juiste type zijn. Je weet niet wat er gaat gebeuren, daar moet je tegen kunnen.’

Fysiek geweld maakt elke chauffeur wel eens mee, zegt hij. ‘Ik ben drie keer overvallen, twee keer in Italië, één keer in Spanje. Het was ze te doen om de buit, zoiets raakt me dus niet. De volgende dag stap ik rustig weer achter het stuur.’

Zelf bleef hij na zijn pensioen gewoon parttime doorrijden, met een nul-urencontract. Voor z’n eigen plezier.

De stress onder chauffeurs is toegenomen, zegt hij, door tijdsdruk. ‘Je wordt van alle kanten onder druk gezet, planners bellen je onderweg. Tegelijk zijn de verdiensten minder dan vroeger, er is onzekerheid over het werk: voor jou tien anderen.’ Werkgevers zouden die stress kunnen verminderen, door hun chauffeurs anders te benaderen. ‘Je kunt ook overleggen en vragen of het haalbaar is om vandaag die bepaalde lading nog mee te nemen, in plaats van te dwingen.’

Hoe blijft een vrachtwagenchauffeur gezond?

Hoe blijft een vrachtwagenchauffeur gezond? Hoe belast hij zijn lichaam het minst? Hoe eet hij gevarieerder? Ofwel, hoe blijft een chauffeur duurzaam inzetbaar?

Hét antwoord kan Daniëlle Noorloos, van huis uit bewegingswetenschapper, niet geven. ‘Het verschilt nogal. Wie rolcontainers versleept bij de bevoorrading van supermarkten, belast zijn lichaam anders dan een chauffeur die melk van boerderij naar fabriek vervoert en slangen aan- en loskoppelt. Dit maakt niet alleen de problematiek, maar ook de oplossingen anders.’

Bij de organisatie Gezond Transport houdt Noorloos zich bezig met de vraag hoe de 128.000 werknemers in het beroepsgoederenvervoer ‘gezond, gelukkig en gemotiveerd, zonder fysieke en mentale kleerscheuren’ hun pensioengerechtigde leeftijd halen.

‘Er zijn veel oplossingen en innovaties voorhanden, zoals beschreven in onze Arbocatalogus & Oplossingenboek. Maar niet alles slaat aan. De vraag is, hoe kun je medewerkers zo prikkelen dat ze een gezonde, slimme keuze maken?’

Hulpmiddelen

  • Arbocatalogus & Oplossingenboek van het Sectorinstituut Transport en Logistiek op stlwerkt.nl

Agressie en geweld

Mensen met een publieke taak, zoals ook het personeel in het personenvervoer per spoor, krijgen regelmatig te maken met agressief en gewelddadig gedrag. Dit is een maatschappelijk probleem, waar alle bedrijven en overheidorganisaties met publieke taken mee te maken hebben.

Voor treinpersoneel is de kans te maken te krijgen met ongewenst gedrag heel hoog: 93 procent van hen was in 2011 slachtoffer van ongewenst gedrag. Lees het onderzoek naar Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak (2007-2009-2011).

In januari 2014 beantwoordde minister Opstelten van Veiligheid en Justitie enkele Kamervragen naar aanleiding van berichten in de media dat agressie tegen treinpersoneel was toegenomen.

Het is aan werkgevers om maatregelen te nemen die het risico dat werknemers te maken krijgen met agressie en geweld verkleinen. Dit begint uiteraard met een goede risico-inventarisatie en -evaluatie: een voortdurend proces waarbij u analyseert welke risico’s werknemers lopen en welke maatregelen u daartegen moet nemen.

Het expertisecentrum Veilige Publieke Taak adviseert, informeert en ondersteunt werkgevers met een publieke taak, opdat hun werknemers zonder beletsel hun werk kunnen uitvoeren. Op de website van het centrum vindt u praktijkvoorbeelden, handreikingen en stappenplannen om te voorkomen dat medewerkers slachtoffer worden van ongewenst gedrag. Zo heeft het expertisecentrum acht maatregelen geformuleerd die de basis vormen van een effectief veiligheidsbeleid.

“Het is een probleem van de maatschappij”Omgaan met agressie

Geen misverstand, conducteur is ‘het mooiste vak’ dat er is, zegt Tanja (44) uit midden van het land. ‘Elke dag ontmoet ik leuke mensen en maak ik mooie dingen mee’. Maar wat ook dagelijks gebeurt: scheldpartijen en bedreigingen. Minder vaak, maar toch geregeld, wordt ze bespuugd in het gezicht. Zo’n twee tot drie keer per jaar krijgt ze klappen of schoppen van een boze passagier. Een aantal keer trok iemand zijn mes tevoorschijn en drie, vier keer keek ze tegen een pistool aan.

Tanja is niet haar echte naam, ze blijft liever anoniem. Haar werkgever vertelt namelijk een ander verhaal. Volgens de spoorwegvervoerders doen ze er alles aan om agressie te voorkomen, en zijn het ‘incidenten’. Dat laatste bestrijdt Tanja: ‘Het zijn geen incidenten, het is structureel.’

Went het, om uitgescholden te worden en agressieve passagiers tegen te komen? ‘Nee. Maar je verlegt wel je grenzen. Als iemand je voor hoer uitscheldt, dan kijk je er minder van op.’ Een enkele keer moet ze naar het ziekenhuis om te worden behandeld voor een wond. Laatst had iemand haar een injectienaald in het gezicht gestoken.

De meeste aanvaringen vinden plaats bij het vragen naar een geldig treinkaartje. Vrijdag- en zaterdagnacht, oudejaarsavond en Koninginnenacht zijn berucht. ‘Het heeft vaak te maken met alcohol. Dan wordt het publiek er niet vrolijker op.’ Het zijn uiteenlopende mensen die herrie schoppen: van dronken studenten tot Marokkaanse jongens tot keurige zakenmannen.

Loopt er iets uit de hand, dan kun je als hoofdconducteur tegenwoordig de hulp inroepen van service- & veiligheidsmedewerkers. Zij zijn opgeleid om bij te springen bij calamiteiten en de sociale veiligheid te vergroten. ‘In de grotere steden zijn ze erg snel ter plaatse, dat is fijn. Ik heb veel respect voor ze. Maar rij je op dat moment in de periferie, dan moet je het toch zelf oplossen – samen met de machinist.’

Tanja zit al dertien jaar ‘op het spoor’. Het geweld is in al die tijd niet zozeer toegenomen als wel veranderd, vindt ze. ‘Dertien jaar geleden corrigeerden passagiers elkaar nog wel eens. Nu lopen ze vaker weg naar een andere coupé. Het is een probleem van de maatschappij. Oplossingen zijn niet makkelijk, maar zegt ze: ‘Het helpt als je een collega erbij hebt, zoals nu al gebeurt op de “risicolijnen” waar ze twee conducteurs op de trein hebben. Of als er meer service- & veiligheidsteams zouden zijn. Maar dat kost geld. Ik denk dat de overheid hier een taak heeft.’

Val met ernstige gevolgen?

Op binnenvaartschepen en in havens lopen mede­werkers een groot risico om te vallen. Bijvoorbeeld in het ruim, bij het overslaan van containers, of bij het lopen langs het gangboord. De situatie waarin zij hun werk doen vergroot de kans dat zo’n val ernstige gevolgen heeft: wie werkt in het overslaan van containers loopt namelijk het risico van grote hoogte te vallen. En wie overboord valt, loopt kans te verdrinken. Draag je daarbij geen zwemvest, dan wordt dat verdrinkingsgevaar direct vele malen groter. Maar nog beter is het om te voorkomen dat je valt, door een

veiligheidslijn te gebruiken.

Werkgevers hebben vaak nauwelijks in kaart wat precies de risico’s zijn die werknemers in de binnenvaart en containeroverslag lopen, zo blijkt uit inspecties. Een actuele risico-inventarisatie en -evaluatie is van groot belang om deze risico’s te leren kennen en de juiste maatregelen te nemen.

Lifeline the game

In het spel Lifeline kunnen werkgevers en werknemers – ook diegenen met veel ervaring – uit de binnenvaart hun kennis over het gebruik van persoonlijke beschermings­middelen opfrissen. De speler moet telkens in concrete situaties kiezen welke persoonlijke beschermingsmiddelen hij moet gebruiken om een bepaalde taak te vervullen.

Het spel is gemaakt in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en is in het Engels, Duits en Nederlands te spelen. Probeer het op

lifelinethegame.com

Gassen in zeecontainers

In de subsectoren wegvervoer en opslag, groot- en detailhandel, industrie moeten soms zeecontainers geopend worden. Werknemers die een zeecontainer openen, lopen risico op verstikking, bedwelming of vergiftiging door gassen in de container. Dat kunnen bijvoorbeeld bewust toegevoegde gassen zijn die bederf tegen gaan. Of dampen van stoffen die bij de productie zijn gebruikt.

De blootstelling van werknemers aan dit risico wordt mede veroorzaakt door het ontbreken van procedures om te bepalen of en hoe een container veilig geopend kan worden. Omdat containers op diverse plaatsen geopend worden, is dit risico ‘verspreid’ over veel verschillende subsectoren, zoals wegvervoer en opslag, groot- en detailhandel en industrie.

Op de website van het Sectorinstituut Transport en Logistiek staat een stappenplan voor het ontvangen en openen van zeecontainers. Voor veel van de stappen uit het plan is ook een tipkaart beschikbaar.

Kijk op het Oplossingenboek van het Sectorinstituut Transport en Logistiek.

Stappen veilig omgaan met gassen in zeecontainers

  • Opstellen bedrijfsbeleid
  • Ontvangen zeecontainers
  • Onderzoek
  • Maatregelen
  • Veilig openen en betreden van zeecontainers
  • Registratie

Wie rijdt waar?Aanrijdgevaar op haventerreinen

Haventerreinen zijn knooppunten voor bedrijven uit allerlei subsectoren van transport en logistiek. Er komen veel verschillende vervoersmiddelen samen, van heftruck tot rijdende kranen en van brommer tot containerschip. Het risico op aanrijdingen of valpartijen – met verzuim, blijvend letsel of zelfs een dodelijke afloop als gevolg – is op deze terreinen hoog. Hoe groot de kans op een ongeluk is, hangt onder andere samen met de inrichting van het terrein.

Ken de risico’s

Een actuele risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) geeft u inzicht in de risico’s die mensen lopen bij het verrichten van dagelijkse en bijzondere werkzaamheden. Daarbij kijkt u naar technische zaken en de inrichting van het terrein, maar ook naar bijvoorbeeld gedrag dat risico’s kan vergroten of verkleinen. En u neemt bij het inrichten van logistieke processen veiligheid als uitgangspunt.

Richt het terrein veilig in

De veiligheid van het terrein hangt onder andere af van gescheiden wegen voor verschillende voertuigen, duidelijke markeringen, voldoende zicht en genoeg ruimte om werkzaamheden te verrichten.

Zorg voor veilige en geschikte voertuigen

Veilige voertuigen zijn bijvoorbeeld geschikt voor het doel waarvoor ze gebruikt worden, zijn goed onderhouden en voldoen aan de laatste stand der techniek.

Zorg voor voorlichting, onderricht en toezicht

Bestuurders, bezoeker, werknemers: iedereen die zich op het terrein bevindt moet weten hoe hij daar veilig werkt en dat ook daadwerkelijk doen. Zorg dus onder andere dat iedereen voldoende deskundigheid heeft en dat u voorlichting geeft over veilig werken, duidelijke, begrijpelijke instructies geeft en toeziet op de naleving van die instructies.

In de brochure Aanrijdgevaar op haventerreinen leest u meer over het analyseren en beheersen van het voornaamste arbeidsrisico op haventerreinen. Wat kunt u doen om het risico te verkleinen? Waar let de inspecteur op bij een inspectie?

“De machines doen het zware werk”Terugdringen fysieke belasting bij overslag

Een sjorder draagt een zware jutezak met cacao, zijn rug gekromd. Het standbeeld in de hal van het overslagbedrijf in het havengebied toont hoe cacao vroeger in de havens aan wal kwam. Met pure spierkracht.

Dat is nu wel anders. Op het uitgestrekte terrein met loodsen en gestapelde containers is het een komen en gaan van grote machines, heftrucks. Een imposante zogeheten reachstacker rijdt voorbij, een volle container bungelt aan de voorzijde – alsof het niks weegt. Vandaag wordt een lading cacao uit Ivoorkust gelost.

Inspecteurs Corine Hensbergen en Ingeborg Maas zien hoe de containerdeuren opengaan. De zakken glijden via verschillende lopende banden naar de palletiseermachine die ze netjes op pallets stapelt. Ze kijken of de werknemers hier meer moeten tillen dan gezond is – zo’n 25 kilo, in een ideale tilsituatie.

Sommige dingen veranderen niet. De cacao ruikt zurig. En de jutezakken cacao wegen nog altijd zestig, zeventig kilo. Maar meerdere machines en innovaties zorgen ervoor dat werknemers minder zwaar hoeven tillen. Het bedrijf heeft hier ongeveer dertig man in vaste dienst, in drukke maanden komen daar dertig tot veertig flexibele krachten bij van een detacheerbedrijf. Meer is niet nodig, de machines doen het zware werk. Zo lossen de drie palletiseermachines 750 ton op een dag.

Al het zware werk? Nee, niet alles.

Het overslagbedrijf krijgt de cacao voornamelijk, 90 procent, in zakken aangeleverd. De rest komt in bulk. Het merendeel (95 procent) van de zakken past op de machines. ‘Alleen zakken uit Madagaskar hebben een afwijkende maat’, zegt de commercieel manager. ‘Daarnaast hebben we een klant met biologische cacao met verschillende ondernummers, waarvan hij wil dat ze apart geselecteerd blijven.’ Deze zakken worden daarom deels handmatig gelost. ‘Een minderheid.’

Dit overslagbedrijf, met vestigingen wereldwijd, heeft veel geïnvesteerd in de machinale overslag. ‘De nieuwe machines zijn steeds gebruiksvriendelijker’, zegt de operationeel manager. Hij erkent dat er niettemin nog wat ‘handwerk’ overblijft. Hij verwijst naar de silo waar een werknemer met een haak de zakken op de band trekt. ‘We hebben geprobeerd dit machinaal te doen, dat is vooralsnog mislukt. Het kan altijd beter. De oplossing die we voor deze situatie hebben is roulatie: degene die met de haak werkt, zit erna op de vorkheftruck.’ Op die manier is fysieke belasting minder.

Sommige klanten wensen dat de cacao ‘handgesneden’ wordt verbulkt. ‘Dat opensnijden van de zakken en leegschudden lukt niet volautomatisch’, zegt de operationeel manager. Als we voorstellen het machinaal te doen, dreigen klanten soms naar Antwerpen te gaan.’

Op het snijrek boven de vrachtauto voor directe belading snijden werknemers de zakken open en laten hem deels leeglopen vanaf de pallet. ‘Dan is de zak zo halfleeg’, legt de operationeel manager uit. Al snel weegt de zak nog maar 20, 25 kilo. Die schudt de werknemer dan leeg. ‘Prima’, oordelen de inspecteurs Hensbergen en Maas. ‘Dit bedrijf probeert het werk minder belastbaar te maken, dan gaan wij niet roomser dan de paus doen. Ze hebben veel al gemechaniseerd, dat is goed. Niet alle overslagbedrijven zijn zover. Het zijn kostbare machines, voor kleinere bedrijven is een dergelijke uitgave een fikse investering.’ Daar wordt vaak nog wel met spierkracht gewerkt en ligt er nog een taak om te komen tot verbetering. De Inspectie SZW zal bij de vervolginspecties bij bedrijven die niet aan de wet voldoen de volgende stap in het handhavingstraject zetten.

“Het is belangrijk dit met álle medewerkers te doen”Veilig werken op Schiphol

Wie is er tegen veiligheid op de werkvloer? Niemand. Veiligheid is belangrijk, dat vinden uiteraard ook de ruim tweeduizend medewerkers die werken bij de bagageafhandeling op Schiphol. Maar hoe hou je dat bewustzijn scherp? Mark Lakerveld, senior manager Bagage bij Schiphol Group vertelt hoe je het veiligheidsbewustzijn ‘groot’ maakt.

Niet alle tweeduizend mensen bij bagageafhandeling zijn medewerkers van Schiphol. Het merendeel werkt voor een van de vijf afhandelingmaatschappijen die op Schiphol werkzaam zijn. ‘Alle medewerkers moeten een test afleggen voordat ze een toegangspas krijgen’, zegt manager Lakerveld. De test is belangrijk. ‘Hij leert over alle veiligheidsregels waaraan hij zich te houden heeft. Dat gaat van niet parkeren voor een nooduitgang, de snelheid waarmee gereden wordt tot het rookverbod’.

Met voorlichting maar ook met sancties (als iemand een regel overtreedt), zorgt Schiphol Group ervoor dat de verschillende medewerkers zich aan de procedures en afspraken houden. Om het werken op de luchthaven zo veilig en gezond mogelijk te houden zijn luchthaven, afhandelaren en andere betrokken partijen in de bagagegebieden verenigd in het Health, Safety & Environment-platform.

Dit platform organiseert onder andere verschillende campagnes om het veiligheidsbewustzijn te vergroten, zoals voor de nieuwste veiligheidsmaatregel: het verplicht dragen van goed zichtbare kleding, ‘high visibility clothing’, per 1 januari.

De werkgever is verantwoordelijk voor het bijhouden van het veiligheidsbesef van haar medewerkers: ‘Het is mooi om te zien hoe een aantal bedrijven veiligheid groot maken’, vindt Lakerveld. ‘Op de bedrijfskleding van één van de onderhoudspartijen staat onder de merknaam de slogan ‘Home Safe Everyday’. Dat is een helder signaal en bevestigt het belang van een veilige werkomgeving. Een andere onderhoudspartij deelde laatst gebakjes uit omdat ze 365 dagen ongevalvrij waren. Zoiets helpt enorm en toont dat het belangrijk is om zoiets met álle medewerkers te doen. Of je nu een nieuwe containertilhulp ontwikkelt, of veiligheidskleding invoert; draagvlak van de werknemers is essentieel.’

“Rampsnake, vacuumheffer & Alt Mum”Minder fysieke belasting op Schiphol

In 2004 concludeerde de Inspectie SZW dat de gezondheidsnorm voor fysieke belasting op Schiphol werd overschreden. Samen met de afhandelaren bracht Schiphol de fysieke belasting in de bagageafhandeling sterk terug. Hoe toezicht kan leiden tot innovatie, en innovatie tot duurzame inzetbaarheid. Bekijk het filmpje ‘Samen op weg naar duurzame inzetbaarheid in de Transport & Logistiek’ op www.inspectieszw.nl/schiphol

Valpartijen en aanrijdingen

De meeste aanrijd- en valongelukken in de sector Transport en Logistiek gebeuren bij het verplaatsen van goederen binnen een magazijn of vanuit bijvoorbeeld een vrachtwagen naar een magazijn. Oftewel: medewerkers in het intern transport lopen een hoog risico op aanrijdingen of vallen. In de meeste gevallen is bij zo’n ongeluk een heftruck of een dergelijk voertuig betrokken.

Hoe hoog dit risico is hangt onder andere af van de inrichting van de werkplek, de deskundigheid en rijvaardigheid van de chauffeurs en de staat waarin de voertuigen verkeren.

Je rijdt met een voertuig een voetganger aan

Dit gebeurt bijvoorbeeld doordat de chauffeur de voetganger niet kan zien. Of omdat er geen duidelijke, gescheiden wegen voor voertuigen en voetgangers zijn. Daarbij is het gedrag van de werknemers van belang: er gebeuren ook ongelukken doordat voetgangers op de rijweg lopen.

“Heftruckhelden!”

Wie veilig, verantwoord en deskundig rijdt is een ware Heftruckheld. Deze campagne – van EVO, Gezond Transport en de Inspectie SZW – liep tot 2013. Op de website is een indrukwekkend archief te vinden van heftruckhelden, bloopers, handige hulpmiddelen en een game om het besturen van heftrucks te oefenen.
Bekijk het filmpje
Of ga naar www.heftruckhelden.nl

Schade door trillingen

Heftrucks en voertuigen die daar op lijken trillen bij gebruik. Die trillingen komen via het zitvlak en de voeten in het lichaam van de chauffeur. Daar kunnen ze organen en weefsel beschadigen. Lichaamstrillingen en -schokken blijken vooral schade te veroorzaken aan de lage rug, de wervelkolom en bij zwangerschappen (vanwege schade aan de placenta).

Als werkgever moet u de blootstelling van medewerkers aan trillingen zo veel mogelijk voorkomen. Een Europese richtlijn geeft de kaders aan met grenswaarden en actiewaarden. Grenswaarden voor trillingen mogen nooit overschreden worden. Bij actiewaarden kan de werknemer in principe blijven werken, maar moet u als werkgever in actie komen. Dat wil zeggen: maatregelen gaan nemen.

Maatregelen

Onderzoek in de risico-inventarisatie en -evaluatie de blootstelling van uw medewerkers aan trillingen. In het plan van aanpak stelt u welke maatregelen u neemt om die blootstelling verder te verminderen. Denk aan maatregelen als:

  • Rijstijl chauffeurs verbeteren (hogere snelheid = meer trillingen)
  • Rijoppervlak egaliseren
  • Voertuigen goed onderhouden, of eventueel trillingsarme heftrucks aanschaffen
  • Chauffeursstoel optimaal afstellen (let wel: sommige stoelen versterken trillingen)

Voorkomen fysieke belasting bij witgoedtransportDe bal ligt bij werkgevers én werknemers

Werknemers in de witgoedbranche tillen, meestal ‘achter de voordeur’ bij mensen thuis, handmatig zware lasten. Koelkasten en wasmachines worden met de hand soms meerdere trappen op getild. Dat is een ongewenste situatie. Er zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar, maar bedrijven blijken die nauwelijks te gebruiken.

Werkgevers en werknemers zijn op dit gebied samen aan zet. Het is aan de werkgever om:

  • de risico’s te kennen die werknemers lopen
  • te zorgen dat werknemers de juiste en goed onderhouden middelen hebben om hun werk te doen
  • te zorgen dat werknemers weten hoe ze die middelen moeten gebruiken
  • er op toe te zien dat de werknemers die middelen ook gebruiken.

Maar ook werknemers hebben hierin een verantwoordelijkheid. De Inspectie SZW spreekt ook hen op die verantwoordelijkheid aan.

“Je moet enige kennis van zaken hebben, en dan is het een goed hulpmiddel”Hulpmiddelen voor witgoedbezorgers

Zwaar tillen, duwen, trekken en veel kracht zetten of werken in een ongemakkelijke houding – daar hebben bijna alle bedrijfstakken in de Transport en Logistieke mee te maken. Voor leveranciers in de witgoedbranche en verhuizers komt daar nog iets bovenop: ze dragen handmatig zware lasten in en uit auto’s en tillen ze trappen op en af.

Sinds een paar jaar zijn hulpmiddelen beschikbaar voor verhuizers en personeel in de witgoedbranche, die helpen om zware inventaris en witgoed in een pand de trap op te krijgen. Gezond Transport beoordeelt hulpmiddelen, en beveelt goedgekeurde hulpmiddelen aan. Zo is er bijvoorbeeld een ‘traploper’. Dit apparaat ‘loopt’ tree voor tree de trap op, met zijn lading.

De ervaringen zijn uiteenlopend. Niet iedereen is enthousiast, volgens inspecteur Corine Hensbergen. Maar er zijn ook tevreden gebruikers. Zoals de witgoedspeciaalzaak Kunnen van der Gragt uit Broek op Langedijk, waar zes mensen regelmatig gebruik maken van een traploper. Bij zware apparaten, zoals wasmachines en ijskasten, is het innovatieve hulpmiddel een uitkomst.

‘Voordat we de traploper hadden, brachten we met twee sterke mannen de wasmachine naar boven’, vertelt de heer Luitjes van witgoedspeciaalzaak Kunnen van der Gragt. ‘Zoiets is een steeds groter probleem voor bezorgers, omdat mensen steeds vaker hun wasmachine op zolder zetten. Vroeger stond die meestal in de bijkeuken. We moeten dus hoger en meer tillen.’ Nog altijd zijn er twee man nodig om de wasmachine te tillen; één is de bestuurder, de ander is de ontvanger. Maar ze hoeven minder zwaar te tillen.

Luitjes plaatst wat kanttekeningen: ‘Zo’n apparaat is flink aan de prijs, bijna 10.000 euro. En het is niet voor alle trappen geschikt, het beste is een rechte, ruime trap – en niet iedereen heeft die. Toch kun je met een beetje sturen en meten ook heus een trap met een draai nemen. Je moet enige kennis van zaken hebben, en dan is het een goed hulpmiddel. Wij zijn er tevreden over.’

Lees de Tipkaart Verhuismiddelen van Gezond Transport.

Let op! In opdracht van UNETO, Erkende Verhuizers en Gezond Transport is een prototype voor een nieuwe traploper ontwikkeld. Als de tests positief zijn, wordt deze traploper in 2015 in productie genomen.

Agressie en geweld

Agressie en geweld zijn een belangrijke oorzaak van psychische belasting. En in het geval van fysiek geweld ook van lichamelijk letsel.

Kans op incident of voortdurende blootstelling?

Werknemers lopen voortdurend risico te maken te krijgen met agressie en geweld, ook al zijn er niet altijd incidenten

Subsectoren waar het risico hoog is

Werkstress

Werkstress is een van de voornaamste oorzaken van psychische belasting. Het kan leiden tot psychische maar ook lichamelijke klachten.

Kans op incident of voortdurende blootstelling?

Werkdruk of -stress is een arbeidsrisico waar werknemers voortdurend bloot aan kunnen staan.

Subsectoren waar het risico hoog is

Fysieke belasting

Fysieke belasting wordt onder andere veroorzaakt door een slechte werkhouding, te zware lasten hanteren en herhalende bewegingen. Het kan leiden tot fysieke klachten, zoals slijtage van gewrichten.

Kans op incident of voortdurende blootstelling?

Aan fysieke belasting staan medewerkers vaak voortdurend bloot, maar iemand kan zich ook door een bepaalde handeling acuut overbelasten (en bijvoorbeeld iets verrekken).

Subsectoren waar het risico hoog is

Gevaarlijke stoffen: dieselmotoremissie

Dieselmotoremissie (dme) wordt uitgestoten door dieselvoertuigen. Structurele blootstelling leidt tot gezondheidsschade op lange termijn.

Kans op incident of voortdurende blootstelling?

Aan dieselmotoremissie kan een werknemer voortdurend bloot staan, bijvoorbeeld omdat hij in de ruimte werkt waar binnen met dieselvoertuigen wordt gereden. Wie af en toe in die ruimte komt, staat er incidenteel aan bloot.

Subsectoren waar het risico hoog is

Aanrijden en vallen

Aanrijd- en valgevaar is een permanent aanwezig risico, dat incidenteel tot een calamiteit leidt. Dat wil zeggen dat de kans op een ongeval altijd aanwezig is, ook al gebeuren er niet voortdurend ongelukken.

Is er wel een valpartij of aanrijding, heeft die directe – soms ernstige – lichamelijke gevolgen voor de werknemer.

Risicosectoren

Verkeersregels en inrichting haventerreinen

  • Zijn de routes duidelijk aangegeven en gescheiden voor voertuigen en personen? Is bijvoorbeeld het gedeelte waar straddlecarriers rijden afgesloten voor personen?
  • Is er op de routes zo veel mogelijk éénrichtingverkeer ingesteld?
  • Zijn de snelheidsbeperkingen in overeenstemming met de omstandigheden en zijn zij duidelijk aangegeven?
  • Zijn er voorzieningen voor te water geraakte personen om er weer uitkomen?
  • Bijvoorbeeld in een situatie waarbij een voertuig van een kade in het water is terecht gekomen?
  • Zijn er duidelijke voorschriften en fysieke verkeersaanwijzingen voor chauffeurs en bijrijders? Bijvoorbeeld over waar zij wel mogen instappen, uitstappen en lopen, en op welke plaatsen niet?

Veilige terreinen / infrastructuur

  • Is het haventerrein waar de voertuigen rijden veilig en geschikt voor het type en aantal voertuigen?
  • Wordt waar mogelijk voorkomen dat routes elkaar kruisen?
  • Zijn de routes goed onderhouden?
  • Is de lay-out van de routes dusdanig dat onnodig keren van voertuigen wordt voorkomen? En als dit niet te voorkomen is, is er dan voldoende ruimte om veilig te kunnen keren?
  • Is er voldoende ruimte voor laad-en los activiteiten en is dat duidelijk aangegeven?
  • Zijn er plaatsen ingeruimd en duidelijk aangegeven voor de veilige opslag van goederen?
  • Zijn er obstakels op het terrein die onverwachte voertuigbewegingen kunnen veroorzaken? Bijvoorbeeld stoepranden, randen of verkeerd geplaatste lading?
  • Is het haventerrein voldoende verlicht als de (weers)omstandigheden dit noodzakelijk maken?
  • Is de zichtbaarheid van voertuigen en personen in het algemeen en bij slecht-zicht-situaties in het bijzonder (mist en nachtelijke activiteiten) gewaarborgd?
  • Zijn de plaatsen met valgevaar voldoende duidelijk aangegeven? Bijvoorbeeld bij loading-docks?
  • Zijn de einden van de havenkades voldoende gemarkeerd? Bijvoorbeeld om valgevaar te beperken?
  • Zijn er voldoende mogelijkheden voor drenkelingen om uit het water weer op de kades te kunnen?
Swipe naar linksSwipe naar rechts